Posted on Jul 4, 2009

Co to jest ISBN

Dodając dzisiaj książkę do GoodReads (pisałam o nim tutaj) musiałam wskazać ISBN owej książki. Do wyboru były dwa pola ISBN 10 oraz ISBN 13. Mimo że miałam już wcześniej do czynienia z tymi enigmatycznymi skrótami, w końcu postanowiłam sprawdzić coś się pod nimi kryje.

Co to jest ISBN?

ISBN, czyli International Standard Book Number, to Międzynarodowy Znormalizowany Numer Książki, który służy do identyfikacji każdej formy produktu lub wydania danego wydawnictwa zwartego, opublikowanego przez danego wydawcę.

Wiem, brzmi strasznie. Do zapamiętania pozostaje tylko to, że ISBN to identyfikator książki.

ISBN został utworzony w Wielkiej Brytanii w 1966 roku jako SBN. Międzynarodowym standardem stał się w 1970 roku. W Polsce pojawił się po kolejnych 4 latach, czyli w 1974.

Z czego składa się ISBN?

ISBN składa się z 10 lub 13 cyfr, zapisanych standardowo oraz w formie kodu kreskowego. Standard dłuższy obowiązuje od 2007 roku. Te 13 cyfr dzieli się na:

  • prefiks (pierwsze 3 cyfry); obecnie prefiks to 978
  • identyfikator grupy rejestracyjnej, (dwie cyfry); służy do identyfikacji kraju, regionu geograficznego oraz obszaru językowego. Polsce przydzielono nr 83.
  • identyfikator wydawcy (występującego o rejestrację), (zmienna ilość cyfr uzależniona od planowanych nakładów danego wydawcy); najczęściej krótkie numery otrzymują wydawcy o dużym potencjale (planujący publikację dużej liczby tytułów)
  • identyfikator publikacji, (zmienna ilość cyfr uzależniona od planowanych nakładów wydawcy); w tym wypadku zasada jest odwrotna do powyższej. Wydawca o dużym potencjale otrzymuje długi numer dla poszczególnych publikacji
  • znak kontrolny (jedna cyfra). Sposób wyliczania sumy kontrolnej znajdziecie tutaj.

Gdzie szukać ISBN?

ISBN powinien znajdować się zarówno na publikacjach papierowych, jak i elektronicznych. Gdzie go zatem szukać?

W publikacjach papierowych:

  • na odwrocie strony tytułowej,
  • u dołu strony tytułowej, jeśli brakuje miejsca na odwrocie strony tytułowej,
  • w dolnej części czwartej, zewnętrznej  strony okładki,
  • w dolnej części czwartej strony obwoluty lub innego pudełka ochronnego lub opakowania.

W publikacjach elektronicznych:

  • jeśli publikacja występuje w formie wizualnej prezentacji treści zapisanej w wersji elektronicznej (np. publikacja online) na stronie lub na ekranie, na którym ukazuje się tytuł publikacji lub jego odpowiednik (np. na ekranie wyświetlanym po wejściu na stronę i/lub na ekranie, na którym widnieje uwaga o prawach autorskich,
  • jeśli publikacja jest wydana na nośniku fizycznym (np. płyta kompaktowa lub dyskietka) na każdej etykiecie trwale przytwierdzonej do nośnika. Jeśli umieszczenie numeru na nośniku lub jego etykiecie nie jest możliwe, ISBN należy umieścić na dole odwrotnej strony trwałego opakowania danego nośnika (np. na pudełku, okładce lub oprawie).

Źródła: Wikipedia/ Instrukcja nt ISBN, obowiązująca od 2007 roku; Biblioteka Narodowa/ Zdjęcie z Flickr.